22 WMR

Opis

.22 WMR (.22 Winchester Magnum Rimfire, .22 Magnum) američki je rubni naboj koji je Winchester predstavio 1959. godine kao jači nasljednik kalibra .22 Long Rifle. Zrno ima promjer 5,70 mm, čahura je duga 26,80 mm, a najveća duljina naboja iznosi 34,29 mm. Najveći prosječni tlak prema SAAMI-ju iznosi 165 MPa (1650 bara), jednako kao kod .22 Long Rifle.

Objašnjenje oznake

Oznaka „.22” odnosi se na promjer zrna u inčima (prema SAAMI-ju 5,70 mm). „WMR” je kratica za Winchester Magnum Rimfire, a „Magnum” je tržišni naziv za jači naboj. Rane oznake bile su „22 W.R.F. Magnum H.P.”, „22 WMRF” i „22 MRF”, dok se industrija nije ustalila na „22 WMR” (Rifle Magazine).

Brzina zrna

Povijest

Winchester je .22 WMR službeno predstavio 1959. godine (Rifle Magazine). Naboj je izveden iz produljenog kalibra .22 Winchester Rimfire (WRF) iz 1890. godine (Rifle Magazine). Prvo punjenje imalo je zrno s mekim vrhom od 40 grain (2,6 g) i brzinu od oko 610 m/s, mnogo više od uobičajenih brzih punjenja .22 Long Rifle (Rifle Magazine). CCI je ubrzo dostigao Winchesterove rezultate i ponudio i puno zrno od 40 grain s istom brzinom (Rifle Magazine). Prema Outdoor Lifeu naboj je zrno iste mase kao .22 LR ubrzao za oko 200 m/s: 40 grain postiže oko 582 m/s, naspram oko 381 m/s kod brzih punjenja .22 LR iz 1930-ih. Tajna je u čahuri, koja je dulja i nešto šira pa prima oko 0,3 do 0,45 g baruta umjesto otprilike 0,2 g, a zrno promjera 5,7 mm sjedi u njoj punim promjerom, dok se kod .22 LR „peta” zrna mora suziti (Outdoor Life). Zbog šire čahure .22 WMR ne može ući u komoru za .22 LR, a ispaljivanje .22 LR u komori za .22 WMR nije sigurno (Outdoor Life). Zrno je i omotano košuljicom s unutarnjim podmazivanjem, pa je zaštićeno čahurom, dok je kod .22 LR podmazano izvana (Rifle Magazine). Ono što je zanimljivo jest da je tlak ostao isti. I .22 LR i .22 WMR imaju prema SAAMI-ju najveći prosječni tlak od 165 MPa, jer ga ograničava tanki rub potreban za paljenje (Outdoor Life; SAAMI). SAAMI uz to izričito bilježi da .22 WMR pokazuje veća odstupanja tlaka od drugih rubnih naboja: koeficijent varijacije iznosi 10 posto, a kod .22 LR 4 posto (SAAMI). Autor u Rifle Magazineu naziva ga jedinim uspješnim rubnim nabojem uvedenim u 20. stoljeću, a spominje i da su mu male izlazne rupe dobro došle pri pripremi krzna za kupca te da su ga kasnije prihvatili i mobilni mesari za rad sa stokom (Rifle Magazine). Danas prevladavaju laka zrna, otprilike od 30 do 34 grain i brzine do oko 670 m/s (Rifle Magazine).

Tehnička svojstva

Prema SAAMI-ju čahura je duga 26,80 mm, gotovo dvostruko više od .22 LR (15,57 mm), a naboj najviše 34,29 mm. Rub ima 7,47 mm i debljinu 1,27 mm; izlaz čahure ima 6,15 mm, a zrno 5,70 mm. Cijev ima provrt među poljima 5,56 mm i žlijebove 5,69 mm; korak uvijanja je 406 mm (SAAMI). Naboj je rubnog paljenja, pa CIP nema vlastiti list za njega; mjere su iz SAAMI-jeva standarda Z299.1.

Karakteristike

Za rubni naboj brzine su neobične: preko 610 m/s, a zrno je manje od 2 g. Ali tu se krije zamka. Balistički koeficijent većine punjenja je 0,09 do 0,13, pa zrak zrno guta brzo. Federalov V-Shok od 30 grain kreće s 670 m/s, a na 91 m ima samo 433 m/s (Federal). Najbolje se to vidi kod dva punjenja iste mase i brzine. CCI V-Max i Federal V-Shok oba kreću sa 437 J, ali na 91 m CCI ima 222 J, a Federal 182 J, jer je koeficijent 0,116 prema 0,090 (CCI; Federal). Isti početak, različit kraj. Usporedba s .22 LR najbolje pokazuje zašto je naboj uveden: na 119 m zrno od 40 grain još nosi 194 J, više nego što .22 LR ima na ustima cijevi (188 J) (Outdoor Life). Zato je naboj ostao popularan tamo gdje .22 LR ne dosegne. Trzaj je pritom neznatan, što pomaže da se nakon hica ostane na meti, ali je prasak jači nego kod .22 LR (Outdoor Life). Naboj je i fleksibilniji nego što se čini. Uz laka brza zrna postoje i sporija punjenja od oko 305 m/s, poput Hornadyja Critical Defense ili Federalova Puncha, a neke linije imaju i oznaku „Short Barrel” (tablica). O podacima: brzine i energije podaci su proizvođača ili trgovaca; ispitne se cijevi razlikuju (RWS 600 mm), a za većinu punjenja barel nije naveden, pa su usporedbe približne. Balistički koeficijent objavljen je za 5 punjenja (CCI, Federal i RWS SP, za koji ga navodi trgovac), a za 14 smo ga procijenili iz mase i oblika zrna uz nesigurnost od oko ±0,03.

Streljivo u Hrvatskoj

Pravilnik o načinu uporabe lovačkog oružja i naboja (NN 37/2019) .22 WMR ne spominje. Jedini rubni kalibar koji navodi je .17 HMR, kao iznimku za određene vrste (čl. 9., st. 2.). Najmanje vrijednosti za krupnu divljač iz čl. 8. daleko su iznad mogućnosti ovog naboja: zrno od 2,6 g lakše je od 3,24 g, a energija RWS-a SP na 100 m iznosi 227 J, naspram 1000 J koliko se traži za srnu (naš izračun iz objavljenih vrijednosti; mjerodavan je važeći tekst Pravilnika). Prema ponudi trgovina Ritosa, Sekstagon, Avantura i Lov i ribolov Benko (listopad 2026.) u Hrvatskoj se nude punjenja CCI Maxi-Mag i V-Max, RWS SP i FMJ od 2,6 g, Hornady FTX od 45 grain te Remington JHP i PSP od 40 grain.

Prednosti i nedostaci

Prednosti

• Znatno brži i energičniji od .22 LR: na 119 m nosi više energije nego .22 LR na ustima cijevi (Outdoor Life).
• Neznatan trzaj (Outdoor Life).
• Širok izbor zrna od 25 do 50 grain, uključujući bezolovna (tablica; Outdoor Life).
• Jeftiniji od centralnih naboja sličnog učinka: oko trećine cijene naboja .22 Hornet (Outdoor Life).

Nedostaci

• Skuplji od .22 LR: oko 50 centi po hicu naspram oko 20 (Outdoor Life).
• Jači prasak od .22 LR; preporučuje se zaštita sluha (Outdoor Life).
• Mali balistički koeficijent: brza lagana zrna brzo gube brzinu i energiju (tablica; Federal).
• Veća varijacija tlaka nego kod ostalih rubnih naboja (SAAMI).
• Naboj se ne smije miješati s .22 LR: ne može ući u komoru, a ispaljivanje .22 LR u komori za .22 WMR nije sigurno (Outdoor Life).

Dimenzije i presjek

Izvori i poveznice